मोबाईलचा वापर असावा मर्यादित, बालपण राहो आनंदी आणि संस्कारित!”

संकलन: मनिलाल शिंपी

आजच्या आधुनिक युगात मोबाईल हा प्रत्येकाच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. माहिती, शिक्षण, मनोरंजन आणि संवाद यासाठी मोबाईल उपयुक्त ठरत असला तरी त्याचा अतिरेक बालपणासाठी चिंतेचा विषय बनला आहे. लहान मुलेही आज मोबाईलच्या आहारी जाताना दिसत आहेत. त्यामुळे त्यांचे बालपण हळूहळू मोबाईलच्या विळख्यात अडकत चालले आहे.
पूर्वी मुले मैदानी खेळ खेळत, मित्रांसोबत वेळ घालवत आणि निसर्गाच्या सान्निध्यात आनंद शोधत असत. आज मात्र मोबाईलवरील व्हिडिओ, गेम्स आणि सोशल मीडियामुळे त्यांचा बराचसा वेळ स्क्रीनसमोर जात आहे. यामुळे खेळ, व्यायाम आणि शारीरिक हालचाली कमी होत आहेत.मोबाईलच्या अतिवापरामुळे मुलांच्या आरोग्यावरही विपरीत परिणाम होत आहेत. डोळ्यांचे विकार, डोकेदुखी, झोपेच्या समस्या आणि लठ्ठपणा यांसारख्या अडचणी वाढताना दिसतात. सतत मोबाईल वापरल्याने मुलांची एकाग्रता कमी होते आणि अभ्यासावरही परिणाम होतो.
याशिवाय मोबाईलमुळे मुलांचे सामाजिक संबंधही कमकुवत होत आहेत. कुटुंबातील सदस्यांसोबत संवाद कमी होतो. मित्रांसोबत प्रत्यक्ष भेटून खेळण्याऐवजी मुले आभासी जगात रमू लागतात. त्यामुळे भावनिक आणि सामाजिक विकासात अडथळे निर्माण होतात.
मोबाईल पूर्णपणे टाळणे शक्य नसले तरी त्याचा योग्य आणि मर्यादित वापर करणे आवश्यक आहे. पालकांनी मुलांना मोबाईल देताना वेळेची मर्यादा निश्चित करावी. त्यांना वाचन, चित्रकला, खेळ, संगीत आणि इतर सर्जनशील उपक्रमांकडे वळवावे. मुलांसोबत संवाद साधून त्यांचे अनुभव जाणून घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
बालपण हा जीवनातील सर्वात सुंदर आणि निरागस काळ असतो. हे बालपण मोबाईलच्या पडद्यामागे हरवू नये यासाठी पालक, शिक्षक आणि समाज यांनी एकत्रित प्रयत्न करणे गरजेचे आहे. तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर करताना बालपणातील आनंद, संस्कार आणि सर्जनशीलता जपणे ही काळाची गरज आहे. निरोगी, आनंदी आणि संस्कारक्षम पिढी घडविण्यासाठी मोबाईलच्या विळख्यात अडकलेले बालपण मुक्त करणे आवश्यक आहे.
घोषवाक्य :
“मोबाईलचा वापर असावा मर्यादित, बालपण राहो आनंदी आणि संस्कारित!”*सौ. संगिता नंदलाल पवार
प्राथमिक शिक्षिका, जिल्हा परिषद ठाणे